Dorpsvernieuwingsprijs 2017 naar Gelderland?

Drie geweldige dorpen hebben zich aangemeld voor de Dorpsvernieuwingsprijs. Deze landelijke wedstrijd wordt iedere twee jaar georganiseerd door de LVKK (landelijke vereniging voor kleine kernen).

De Gelderse kandidaten zijn: Beltrum, Spijk en Wapenveld. We geven in een samenvatting hun projecten weer:

Beltrum

De afgelopen jaren is er hard gewerkt samen met de inwoners en is er een nieuw kulturhus ontstaan. Het nieuwe kulturhus heeft als een soort katalysator gewerkt voor tal van andere activiteiten en projecten binnen Beltrum. Het kulturhus als gebouw is meer dan een stapel stenen. Het heeft gezorgd voor tal van nieuwe samenwerkingen en initiatieven. Een korte opsomming van initiatieven die tot stand zijn gekomen nadat het nieuwe kulturhus is geopend:

  • Duurzaam Beltrum
  • Meldpunt Beltrum
  • Alle jaren tellen
  • Pilot toekomst wonen in Beltrum
  • Toerisme Beltrum
  • Mobiel Gedeeld
  • Koningsdag Beltrum
  • CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) 2.0
  • Wandelen op Wielen

Het Kulturhus is sinds voorjaar 2015 volledig in gebruik. Ook het nieuwe dorpsplein is in het voorjaar van 2015 opgeleverd. Op 10 mei 2015 heeft een feestelijke opening plaats gevonden. Meldpunt Beltrum is volledig maatschappelijk geïntegreerd in het Kulturhus. Mobiel Gedeeld is een pilot die loopt sinds januari 2016 en waarvan steeds meer gebruik gemaakt wordt. Duurzaam Beltrum is opgericht en vanaf zomer 2017 gaan we duurzaam profiteren van de zon. Het twee CPO traject loopt en de verwachting is dat de woningen eind 2017 zijn gerealiseerd. Sinds eind 2016 is de website beltrum-online.nl vernieuwd. Vanaf november 2016- zomer 2017 loopt de pilot toekomst wonen in Beltrum. Naar aanleiding van deze pilot verwacht men dat er werkgroepen/initiatieven ontstaan die de komende jaren tot concrete resultaten leiden.

Spijk

De harde realiteit (voetbalclub verdwenen, geen winkel meer in het dorp en al jaren geen openbaar vervoer meer) heeft een groep inwoners van Spijk aan het denken gezet en men kwam al snel tot de conclusie dat er iets moest gebeuren. Daarom is in 2009 het initiatief ontstaan om samen met de DKK (toen nog VKK) en ondersteund door de gemeente een dorpsplan/toekomstvisie te ontwikkelen. 

Tijdens dit ontwikkelproces, waar vele inwoners intensief bij betrokken waren, kreeg het dorp Spijk in 2010 opnieuw een enorme tegenslag te verwerken. Langdurige interviews door journalisten van het televisieprogramma Zembla bleken in de eerste instantie positief. De realiteit was echter anders want naarmate de uitzending vorderde bleek al snel dat het zeer negatief zou uitpakken voor het imago van het dorp. Toch hebben de inwoners van Spijk gedurende de maanden die daarop volgden de negatieve reacties om weten te zetten in positieve energie met als resultaat een prachtig dorpsplan dat in maart 2012 werd gepresenteerd. Spijk kon aan de slag. In de beleving van de inwoners is het gevoel ontstaan dat men gezamenlijk veel kan bereiken. 

Vanaf de presentatie van het dorpsplan zijn er vele projecten gerealiseerd, zoals:

  • De grootst zichtbare verandering is dat het hele centrum is omgetoverd tot een prachtig multifunctioneel dorpshart;
  • Openbaar vervoer in de vorm van een grensoverschrijdende buurtbus met Duitsland;
  • Een eigen vlag voor het dorp die tijdens festiviteiten door de bewoners wordt opgehangen;
  • Het 'Rijnweidepad' (klompenpad) in samenwerking met de stichting landschapsbeheer Gelderland en stichting landschap Rijnwaarden;
  • Een rustpunt voor wandelaars en andere belangstellenden in een zaaltje van de RK-kerk waar gebruik gemaakt kan worden van het toilet en men rustig een (gratis) kopje koffie kan drinken;
  • In het voorgenoemde zaaltje en een gedeelte van de kerk is in samenwerking het het Liemers Museum een permanente expositie ingericht over de historie van Spijk en het vroege Roomse leven;
  • Een wandelroute inclusief het boekje 'Wandelen langs schoorstenen en tichelgaten'in samenwerking met de KNHM en de Heemkundekring
  • Een huisartsenpost in het dorpshuis waar men nu zelfs dagelijks op afspraak terecht kan voor een huisartsbezoek en bloedprikken;
  • Het zorgsteunpunt dat wekelijks in het dorpshuis aanwezig is;
  • Een nieuwe trap richting de Spijksedijk welke ook gebruikt wordt door de wandelaars van het landelijk bekende Pieterpad;
  • Vernieuwing van de speeltuin bij de basisschool.

Een verandering zoals het dorpshart staat niet op zich alleen. Het heeft te maken met de cultuur van het dorp en bewustwording van de noodzaak om te veranderen.

Wapenveld

De kern Wapenveld heeft zich na een aantal ingrijpende tegenvallers ontworsteld aan een negatieve spiraal. De input vanuit de bevolking is vertaald in een Dorpsplan en een groot aantal projecten zijn uitgevoerd c.q. nog in uitvoering of in ontwikkeling. De bewoners zijn weer trots op hun dorp en de slogan is nu: “Wij wonen waar anderen op vakantie gaan”.

De kern Wapenveld kreeg te maken met een drietal diep ingrijpende gebeurtenissen. De sluiting van de Berghuizer Papierfabriek in 2008 en het verlies van circa 450 directe en enkele honderden indirecte arbeidsplaatsen.  In dat jaar begon ook de planvorming voor de Hoogwatergeul waardoor uiteindelijk negen agrarische bedrijven moesten vertrekken. De vervanging van een AZC (600 bewoners van 2000 tot 2005) door een recreatiepark met 150 bungalows strandde bij de Raad van State op de wetgeving Natura 2000. Door deze gang van zaken was er sprake van een heel deprimerende stemming in het dorp: In Wapenveld kan niets meer.

Basis voor het Dorpsplan is de visie: “De kern Wapenveld vormt de verbinding tussen de Veluwe en de IJsselvallei, wordt doorsneden door het Apeldoorns Kanaal en is omgeven door een vijftal cultuurhistorische parels”.  Hand in hand zijn de Dorpsraad en Stichting Recreatie Wapenveld verder gegaan. Er is eerst gewerkt om de visie ook te onderbouwen. Resultaat daarvan is de Landschapsbiografie Wapenveld en ook is een onderzoek Landgoederenzone Wapenveld afgerond.

 

Beide organisaties schoven vervolgens aan bij de werkateliers van verschillende grote provinciale projecten als Hoogwatergeul Veessen/Wapenveld, de ecologische verbindingszone Hattemer Poort en de gebiedsontwikkeling Veluwekroon/Apeldoorns kanaal. Momenteel is men ook betrokken bij de plannen dijkverbetering Wapenveld/Hattem,  het project 'Beleef het Apeldoorns Kanaal' en bij de tot stand koming van de Veluwe Agenda.

Ook is een veelheid aan initiatieven genomen. De belangrijkste daaruit:   

  • initiatief voor herinrichting van het centrum in relatie met het Apeldoorns kanaal inclusief een dorpsboulevard langs de waterweg.
  • de ontwikkeling rond molen de Vlijt tot bezoekerscentrum Vrieze's Erfgoed het maken van de Landschapsbiografie  Wapenveld
  • een pilot gemeenschapsvoorziening Hof van Cramer met een Programmaraad en dorpscontactpersoon
  • de herbestemming van de IJsselhoeve Erve IJzerman tot nationaal zuivelmuseum
  • onderzoek naar de locatie van het verdwenen klooster Hulsbergen
  • een rapport over de Landgoederenzone Wapenveld en initiatief voor een vereniging van eigenaren
  • het initiatief voor de realisering van een gemeenschapshuis in het centrum
  • het bewaken van consistentie in het beleid van overheden rond een bevaarbaar Apeldoorns kanaal onder andere door initiatief te nemen voor een Kanaalconferentie.

Hieruit voortvloeiend zijn tal van kleinere initiatieven voorgekomen als deelname aan verkiezing Mooiste dorp van  Gelderland, evenementen, de redding van een speeltuinvereniging, etc. etc.

Door de genomen initiatieven is de bevolking weer trots op het dorp. De identiteit werd bij het maken van het Dorpsplan kernachtig omschreven door een inwoner: “Wij wonen waar anderen op vakantie gaan”. Die trots wordt ook gevoed door de licht jaloerse houding van omliggende kernen verwoordt in 'In Wapenveld kan alles'.  Niet alleen door de uitvoering van het Dorpsplan maar ook door nieuw elan bij tal van andere organisaties.

We wensen deze drie dorpen veel succes in het verdere verloop van de Dorpsvernieuwingsprijs!

Met de Dorpsvernieuwingsprijs ondersteunt de LVKK een dorp waarvan de bewoners actief werken aan het realiseren van eigen voorzieningen. Voorzieningen die belangrijk zijn voor de leefbaarheid van het dorp omdat ze bijdragen aan duurzaamheid, getuigen van visie op langere termijn, innovatief zijn, of bijdragen aan een groter netwerk met bovendorpse belangen. Aan de Dorpsvernieuwingsprijs is een geldbedrag verbonden van € 2.500,- voor de winnaar en € 1.000,- en € 500,- voor de dorpen die op de tweede en derde plaats eindigen.

Projectleider: 
LVKK
Afbeelding: 

Locatie

NL

Nieuws en informatie over dit project

De Landelijke Vereniging Kleine Kernen looft elke twee jaar de Dorpsvernieuwingsprijs uit aan dorpen die zich inzetten voor de leefbaarheid. In 2017 deden uit onze provincie Beltrum, Spijk en Wapenveld mee. Beltrum haalde de finale en won een geldprijs. Gefeliciteerd! De jury was vooral onder de indruk van hun Collectief Particulier Ondernemerschap om jongeren meer kansen te bieden om zich in het dorp te vestigen en de energie coöperatie. De winnaar van de prijs was Witteveen (Drenthe).

De dorpen Garnwerd (Groningen), Witteveen (Drenthe) en Beltrum (Gelderland) zijn verkozen tot finalist voor de Dorpsvernieuwingsprijs 2017. Maar liefst 28 dorpen meldden zich dit jaar aan voor de prijs. De Nederlandse Dorpsvernieuwingsprijs is een initiatief van de Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen en wordt ondersteund door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De jury van de Dorpsvernieuwingsprijs kan aan de slag. 28 dorpen hebben zich dit jaar aangemeld voor de prijsvraag van de Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen. Meer aanmeldingen dan ooit (een verdubbeling ten opzichte van 2015!) van dorpen die werken aan het realiseren van eigen voorzieningen. Voorzieningen die belangrijk zijn voor de leefbaarheid van het dorp omdat ze bijdragen aan duurzaamheid, getuigen van visie op langere termijn, innovatief zijn, of bijdragen aan een groter netwerk met bovendorpse belangen.<--break->

 

 

Kracht en initiatief van bewoners