Duurzame dorpen (ALV mini-college 15-11-2016)

Het Netwerk Duurzame Dorpen Gelderland in beeld en een masterclass over inspirerende activiteiten

Door: Lex Hoefsloot[1] (Adviseur Duurzaamheid DKK Gelderland en voorzitter Vereniging Energie Coöperaties Gelderland)

Het onderwerp van dit mini-college was de verbinding tussen leefbaarheid en duurzaamheid, en dan met name de duurzame energie coöperaties.

Geld

Met duurzame energie is geld te verdienen. Even een rekenvoorbeeld van een dorp van 500 woningen. Gemiddeld genomen heeft een huishouden een energierekening van ongeveer € 2000,- per jaar (3500 Kwh elektriciteit en 1800 m3 gas). Dat betekent dat in dit voorbeeld dorp alle huishoudens bij elkaar per jaar 1 miljoen euro betalen aan energie. Dat komt nu in de handen van de energiemaatschappijen.

Voorbeeld Wichmond Vierakker: dak van sporthal en school vol zonnepanelen

In een heel aantal dorpen hebben inwoners al initiatieven genomen om dat bedrag naar beneden te brengen, oftewel beetje bij beetje minder geld het dorp uit te laten gaan voor energielasten. Bijvoorbeeld in Wichmond-Vierakker. Hier hebben dorpsbewoners[2] een energie coöperatie opgericht (http://www.dorpsbelangwichmondvierakker.nl/energie-cooeperatie). Samen hebben ze nu het dak van sporthal en van de school vol gelegd met zonnepanelen. De investering komt van de dorpsbewoners, die daar jaarlijks een uitkering voor terugkrijgen. De sporthal en de school ontvangen huur voor het beschikbaar stellen van hun daken, daarmee wordt de exploitatie van deze belangrijke voorzieningen iets makkelijker. En de winst die de coöperatie maakt gaat in een dorpsfonds voor leefbaarheidsprojecten.

Voorbeeld dorps coöperatie Loenen: dak van school vol zonnepanelen

Een ander voorbeeld vinden we in Loenen (http://www.loenenenergie.nl). In dit dorp op de Veluwe heeft de dorps coöperatie Loenenenergie, als onderdeel van een project van de stedendriehoek, het dak van de basisschool vol gelegd met zonnepanelen. De zonnepanelen zijn betaald door de dorpsbewoners die over zes jaar hun geld met rente terug krijgen (€ 50,- ingelegd, € 60,- terug na zes jaar). Daarna zijn de zonnepanelen van de school die daarmee gratis groene stroom heeft en dus minder kosten.

Elektrische deelauto’s

In sommige dorpen worden ook elektrische deelauto’s ingezet. In verschillende dorpen in de gemeente Lochem rijden ze al, net als in Zieuwent en Bronkhorst. In een van de dorpen in Lochem is het mogelijk de elektrische deelauto te gebruiken in ruil voor mantelzorg-uren. LochemEnergie doet dit als pilot. 

Voorbeeld Zonnig Zieuwent

Tijdens het mini-college deelde Ruud Krabbenborg uit Zieuwent de ervaringen in zijn dorp. Vanuit Zieuwents Belang is enige tijd geleden de energie coöperatie Zonnig Zieuwent opgericht. Met ondersteuning van de AGEM hebben ze ondertussen hun eerste grote dak vol liggen met zonnepanelen. Daarnaast heeft Zonnig Zieuwent samen met MobielGedeeld en Zieuwents Belang een elektrische deelauto aangeschaft. Iedereen in het dorp kan er gebruik van maken, ook mensen zonder rijbewijs. Voor hen wordt dan een vrijwillige bestuurder gezocht om hen te rijden. Ook een vorm van mantelzorg dus.

Een toekomst zonder aardgas, Wijken van de toekomst

Als laatste onderwerp kwam de toekomst zonder aardgas ter sprake. In Nederland, en zeker ook in Gelderland, worden er serieus plannen gemaakt om binnen 2 tot 3 decennia aardgas-loos verder te kunnen. Binnen het Gelders Energie Akkoord werken provincie, Alliander, gemeenten en anderen aan de zogenaamde ‘Wijken van de Toekomst’, wijken waar geen aardgas meer gebruikt wordt. Bij nieuwbouw is dat relatief makkelijk, de uitdaging ligt bij de bestaande bouw. De ‘Wijken van de toekomst’ worden dus gezocht in de bestaande bouw. Voor zover bekend liggen de wijken waar dat nu geprobeerd gaat worden in stedelijk gebied. De consequenties voor de leefbaarheid op het platteland kunnen op termijn aanzienlijk zijn omdat de kosten voor het in stand houden van het gasleiding netwerk op zullen lopen. Op dit moment schrijft de wet voor dat de kosten voor de aanleg van een kilometer gasleiding door Alliander hoofdelijk wordt omgeslagen over alle mensen aangesloten op aardgas. Als de steden langzaam maar zeker wijken gaan afsluiten van aardgas, loopt het aantal gebruikers terug, en wordt de vervanging van een kilometer leiding dus duurder per persoon. Als uiteindelijk de steden geen aardgas meer gebruiken, maar het platteland nog wel, dan wordt aardgas dus een dure zaak bij de huidige wetgeving. We staan nog aan het begin van een aardgas loze toekomst, maar tot nu toe is er in dit vraagstuk nog weinig aandacht voor de specifieke omstandigheden van dorpen en platteland.




[1] Lex Hoefsloot was van 2005-2010 consulent van de VKK Gelderland. Momenteel is Lex voorzitter van de duurzame energie coöperatie ValleiEnergie, en van daaruit ook voorzitter van de recent opgerichte Vereniging Energie Coöperaties Gelderland, de koepel van alle energie coöperaties van Gelderland.

[2] In Wichmond Vierakker werden de bewoners hierin ondersteund en geholpen door de AGEM, een energie service bureau van de 8 Achterhoekse Gemeenten.

Locatie

Thema: 
Deel: 

 

 

Kracht en initiatief van bewoners